قبرهای ممنوعه تهران کجاست؟


ثریا روزبهانی| قبرستان ممنوعه تهران که به قبرستان دولاب نیز معروف است، یک قبرستان باستانی مسیحیان است. در واقع این قبرستان باغ بزرگی در بزرگراه شهید محلاتی، حد فاصل خیابان شهید رضایی و مصطفی است که در بین اهالی به قبرستان «دولاب» معروف است.

این گورستان محل دفن مسیحیان فرانسه، ایتالیا، روسیه و لهستان است که در سال های دور در ایران زندگی می کردند و در این کشور مرده اند. برخی از آن افراد سرباز و برخی دیگر شهروند عادی بودند، در میان آنها افراد مشهوری نیز وجود دارند.

افراد مدفون در این گورستان ها از ملیت های مختلف هستند. ملیت هر فرد با پرچمی روی قبر مشخص می شود. نمادهایی مانند صلیب یا تصویر یک زن داغدار در گورستان دیده می شود. افراد مدفون در این گورستان سربازان گمنام روسیه و لهستانی هستند که در راه بازگشت به کشورشان در جنگ جهانی دوم جان باختند.

برخی مقبره ها نیز متعلق به کنت های فرانسوی، شاهزادگان گرجی و پزشکان دربار قاجار و پهلوی است. افراد مشهوری چون “ایوانز اوگانیانس” اولین کارگردان سینمای ایران و بنیانگذار اولین آموزشگاه بازیگری در ایران، “شاهین سرکیسیان” بنیانگذار تئاتر مدرن در ایران، “کنت دومونفرت” اولین رئیس پلیس ایران. “ولادیسلاو هورودکی” معمار لهستانی، “ولادیمیر گردایستکی” معمار ایستگاه راه آهن تهران، “آلفرد ژان بانیست لمور”، نوازنده نظامی فرانسوی عصر ناصرالدین شاه قاجار که اولین ملت را آفرید. ترانه ایران، «دکتر کلوکه»، پزشک فرانسوی محمدشاه قاجار و «دکتر تولوزان» پزشک ویژه ناصرالدین شاه که از اقدامات ایران می‌توان به بهداشت عمومی و تأسیس دانشگاه اشاره کرد. کنفرانس دفاع از سلامت.

قبرهای ممنوعه

اولین مقبره شفا دهنده دربار است

این منطقه در گذشته زمین کشاورزی بوده که بعدها به قبرستان تبدیل شده است. اولین فردی که در این منطقه دفن شد دکتر بود. کالوکه، پزشک شخصی محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار. «کلوکه» در سال ۱۸۵۵ در این خاک به خاک سپرده شد.

بعداً، دکتر. تولوزان یکی از پزشکان فرانسوی دربار قاجار زمینی را در این منطقه خرید و به قبرستان مسیحیان ساکن تهران تبدیل کرد. قسمت های مختلف این گورستان توسط سفارت های فرانسه، ایتالیا و لهستان خریداری شده و اکنون مسئولیت این مکان را بر عهده دارند.

گورستان دولاب بیش از ۷۵ هزار متر مربع مساحت دارد و دارای ۵ قسمت مختلف است. هر یک از این بخش ها دارای یک ورودی جداگانه است.

همچنین جاده ای در وسط قبرستان وجود دارد که این ۵ قسمت را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می کند. سه بخش ارامنه کاتولیک، ارتدکس و گریگوری در ضلع شرقی و دو بخش ارمنی کاتولیک و آشوری کلدانی در ضلع غربی گورستان دولاب قرار دارند.

بیشترین قسمت قبرستان دولاب مربوط به ارامنه است که حدود ۴۴۰۰۰ متر مربع وسعت دارد. اکثر افراد مدفون در این بخش را ایرانیان ارمنی تبار تشکیل می دهند که در میان آنها افراد مشهوری همچون شاهین سرکیسیان، آرام گارونه، اسرائیل ساهاکیان، زورا ساگینیان، مارکار گارابگیان، نیکلای لاوری و خیرین کلینیک آئودیسیان دیده می شود.

قدیمی ترین سنگ قبر این مکان به سال ۱۳۷۵ برمی گردد و پس از آن دفن در این گورستان توسط شهرداری تهران ممنوع شد.

قبرهای ممنوعه

ترسناک ترین قسمت قبرستان

مسیحیان ارتدکس در بخش ارتدکس گورستان دولاب به خاک سپرده شده اند که مشهورترین آنها معمار نیکولای مارکوف و عکاس آنتون سوروگین هستند. این دو نفر روس و اصالتا گرجی بودند.

در ورودی این قسمت آرامگاهی را می بینید که با معماری گرجی به شکل کلیسا ساخته شده است. این قبر متعلق به مینادورا کوستاریا، همسر آکاکی کوستاریا است. آکاکی خوشتاریا تاجر گرجی است که امتیاز استخراج نفت از شمال ایران را از دربار قاجار دریافت کرد و در این منطقه فعالیت داشت.

قسمت دیگری از قبرستان دولاب که به بخش وحشت معروف است متعلق به ۲۶ مهندس ایتالیایی است.

مهندسان معدنی که از سال ۱۹۳۶ تا ۱۹۴۳ در ایران کار کردند و در اینجا فوت کردند. قبر این افراد در زیرزمین و کنار دیوارها است و قبرهای آنها نیز نزدیک این دیوارها قرار دارد.

در واقع برای ورود به این قسمت باید از مردگان ایستاده عبور کرد که کمی ترسناک است. از سوی دیگر تقریباً ۱۴۲۰۰ متر مربع از قبرستان متعلق به کاتولیک ها است. در این بخش می توانید قبور افراد مشهوری مانند دکتر دکتر را مشاهده کنید. کلوک، دکتر. جمشید علم و ولادیمیر گردایستکی.

اکنون قبور ممنوعه توسط سفارت های مربوطه روسیه، لهستان، فرانسه و شورای خلیفه گری ارامنه اداره می شود. خانواده در این قبرستان زندگی می کنند و وظیفه نگهبانی قبر را بر عهده دارند.

منبع: همشهری آنلاین